
Türk Hukuku · Aile ve Nüfus Kaydı · 3 dakika
Almanya'da boşandınız ama Türkiye'de hâlâ evlisiniz
Almanya’daki boşanma Türkiye’de geçerli mi? Kendiliğinden değil: Alman kararı Türkiye’de ayrıca işlenmedikçe Türk nüfus kaydı değişmez. Bu işlemin nasıl ilerleyeceği ise eski eşinizin vatandaşlığına, Alman davasının nasıl yürüdüğüne ve ortak çocuklarınız olup olmadığına göre değişir.
Konunun hukuki çerçevesini büromuzun LinkedIn sayfasında, sık yapılan yanılgıyı Av. Meryem Nur Öztürk Murat’ın kişisel paylaşımında anlattık: Kurumsal paylaşım · Kişisel paylaşım Bu yazıda konuya, kendi dosyanızı tanıyabileceğiniz tipik durumlar açısından bakıyoruz.
Eski eşiniz Türk vatandaşı değilse
Bu durumda Türk vatandaşı olan eş ya da vekili, mahkemeye gitmeden yapılan tescil (idari tescil) için 2020’den beri tek başına başvurabilir. Eski eşiniz izin alarak Türk vatandaşlığından çıkıp Mavi Kart aldıysa bir soru doğar: Türk vatandaşlarının haklarından büyük ölçüde yararlanan biri, tek başına başvuru için yabancı sayılır mı? Temsilciliklerin duyuruları bu konuda aynı açıklıkta değil; örneğin Köln Başkonsolosluğu’nun bilgi notu bu soruya değinmiyor.
Eski eşiniz de Türk vatandaşıysa
İki eş de hayatta ve Türk vatandaşıysa idari tescil ancak birlikte istenebilir; aynı gün gitmek şart değildir, ama ayrı başvurular bir süre sınırına bağlıdır. Bu sınır aşıldığı için reddedilen bir başvurudan sonra Köln Başkonsolosluğu, yeni başvuruda ikinizin aynı anda gelmesini istiyor. Eski eşiniz hiç katılmıyorsa, uygulamada hukuki yararı, yani korunmaya değer bir çıkarı olan eş, kararın Türkiye’de tanınmasını aile mahkemesinden isteyebilir.
Alman davasına eşlerden biri katılmadıysa
Bu durumda mahkeme yolunda o eşin savunma hakkı öne çıkar. O eş, davaya usulüne uygun çağrılmadığını ya da temsil edilmediğini ileri sürüp Türk mahkemesinde itiraz ederse tanıma engellenebilir. Çağrının usule uygun olup olmadığına Alman hukukuna göre bakılır; bu soruyu Almanya’daki meslektaşlarımızla birlikte değerlendiriyoruz.
Ortak çocuklarınız varsa
LinkedIn’de değindiğimiz gibi, kararın çocuklarla ilgili hükümleri idari tescilin dışında kalır; burada iki ülke arasında yürürlükte olan Lahey sözleşmeleri de rol oynayabilir. Örneğin 1996 tarihli Çocukların Korunması Sözleşmesi’ne göre velayet ve çocukla görüşme gibi önlemler kural olarak kendiliğinden tanınır; zorla uygulanmaları ise ayrı bir karar ya da kayıt ister ve Alman kararının tarihi de önem taşır. Evlilik içinde doğmuş, Türk nüfusuna henüz kaydedilmemiş 18 yaşından küçük bir çocuk varsa, Köln Başkonsolosluğu tescil başvurusundan önce onun kaydını bekliyor.
Sık sorulan sorular
Geç gelen tanıma boşanma tarihini değiştirir mi?
5718 sayılı Kanun’a göre değişmez: Tanınan kararın etkisi, Alman kararının kesinleştiği, yani ona artık itiraz edilemediği andan başlar. Türk mahkemesinin kararı yıllar sonra verilse de bu başlangıç yerinde kalır.
Boşanmış eşlerden biri öldüyse tescil başvurusunu kim yapabilir?
Kanuna göre Türk vatandaşı olan diğer eş tek başına başvurabilir. Ölüm başvurudan önce olduysa, yönetmelik hukuki yararı olan kişilere de bu imkânı tanır; bu, örneğin geride kalan yakınlar için önem taşıyabilir.
Sonuç
Almanya’daki boşanmanın Türkiye’de işlenmesi her dosyada aynı sorulara takılmaz; yukarıdaki durumlardan birkaçı bir arada da görülebilir. Somut durumunuzun değerlendirilmesi için Öztürk Murat Hukuk Bürosu’nun Köln, Kocaeli ve Konya ofislerine ulaşabilirsiniz.
Resmî kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu (m.27/A)
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu (Mavi Kart: m.28)
- Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü – Yabancı Ülke Adlî veya İdarî Makamlarınca Verilen Kararların Nüfus Kütüğüne Tescili Hakkında Yönetmelik (RG 07.02.2018, sayı 30325)
- T.C. Köln Başkonsolosluğu – Yabancı Ülke Makamlarınca Verilen Boşanma Kararlarının Tescili
- HCCH – 1996 Çocukların Korunması Sözleşmesi, taraf devletler
Yazar: Av. Meryem Nur Öztürk Murat · Kaynak kontrolü: 16.10.2026
Bilgilendirme notu: Bu yazı genel hukukî bilgilendirme içindir; somut dosya ayrıca değerlendirilmelidir.
Büromuzun çalıştığı alanlar
Türk hukuku ve sınır ötesi dosyalar
Yukarıdakiler genel kuraldır. Sizin dosyanızda hangisinin geçerli olduğunu, belgelerinize birlikte bakarak görebiliriz. Süreci baştan sona büromuz yürütür.
Hizmet sayfasına gidin →Durumunuzu anlatın, birlikte çözelim
Yazmak ücretsiz. Ücret gerekirse tutarını baştan söyleriz.
Formun gönderilmesi tek başına vekâlet ilişkisi kurmaz; bunun için açık teyidimiz gerekir.
