Türkiye · Yatırım finansmanı · Yürürlükte

Yatırım finansmanında yeni belge yolu: 100 milyon TL eşiği ne anlama geliyor?

Öncelikli Finansman Belgesi için ayrı değerlendirme yolu

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yatırım projelerinin finansman öncesi değerlendirilmesine ilişkin tebliği değiştirdi. 3 Eylül 2026 tarihli, 33359 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve aynı gün yürürlüğe giren düzenleme, Öncelikli Finansman Belgesini sisteme ekliyor.

Yeni belge, Bakanlığın belirlediği öncelik kriterlerine göre bir projeye kredi tahsisatının uygun olduğunu gösteriyor. Mevcut TSP Belgesi ise teknik değerlendirme sonucunu bildiren Yatırım Projesi Teknoloji/Strateji Puanı Bildirim Belgesi. İki belgenin başvuru şartları ve değerlendirme yolları aynı değil.

Tebliğde yatırımcı, Türkiye’de yerleşik şirket olarak tanımlanıyor. Dolayısıyla kurallar, yalnızca yurt dışından bir yatırım düşüncesi bulunan herkes için doğrudan başvuru hakkı yaratmıyor; başvuru sahibi şirketin ve projenin ilgili koşulları taşıması gerekiyor.

100 milyon TL bir kredi tutarı değil

Öncelikli Finansman Belgesi için başvuru yapacak şirketin imalat sanayine yönelik yatırım teşvik belgesi bulunmalı. Başvuru tarihi itibarıyla Ar-Ge harcamaları dâhil öngörülen toplam yatırım tutarı en az 100 milyon TL olmalı.

TSP Belgesi yolunda asgari yatırım tutarı 1 milyar TL. Ayrıca TSP başvurularında, son verilen mali yıl bilançosundaki özkaynak veya ödenmiş sermaye tutarının en az 50 milyon TL olması gerekiyor. Bu ek mali koşul, tebliğde TSP başvuruları için düzenlenmiş; ikinci belge yoluna aynen taşınmıyor.

Bu tutarlar kredi miktarını veya şirkete mutlaka sağlanacak finansmanı göstermiyor. Başvuru koşullarının değerlendirilmesinde kullanılacak yatırım ve mali yeterlilik eşiklerini ifade ediyor.

Hangi yatırımlarda ek puanlama yapılmayacak?

Başvuru koşullarını taşıyan ve Ek-5’te belirtilen teşvik programları kapsamında düzenlenmiş teşvik belgesine sahip yatırımlar için ek değerlendirme yapılmadan Öncelikli Finansman Belgesi düzenlenecek.

Ek-5; proje bazlı teşvik uygulamasını, Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamındaki Teknoloji Hamlesi, Yerel Kalkınma Hamlesi ve Stratejik Hamle programlarını, ayrıca önceki 2012/3305 sayılı teşvik düzenlemesi kapsamındaki stratejik yatırımları içeriyor.

Diğer Öncelikli Finansman Belgesi başvuruları Ek-6’ya göre puanlanacak. En az 50 puan alanlar için belge düzenlenecek. Katma değer potansiyeli, verimlilik ve sektörel etki, ekonomiye katkının hızı ve firmanın Ar-Ge yetkinliği değerlendirme başlıkları arasında.

Ek değerlendirmeden muaf yol, imalat sanayine yönelik teşvik belgesi ve asgari yatırım tutarı gibi başvuru şartlarının ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

TSP başvurularındaki istisnalar ayrı tutulmalı

TSP başvuruları, tebliğde belirtilen kalkınma hamlesi ve proje bazlı teşvik çerçevelerine veya stratejik ürün, teknoloji ve kritik hammadde listeleriyle ilişkilendirilen projelere dayanıyor.

Yatırım teşviklerinden yararlanma imkânı bulunmayan şirketler için, ilgili liste kapsamındaki projelerde mevcut bir teşvik belgesi olmadan başvuru yapılabilmesine imkân tanınıyor. Belirli teşvik çerçevelerinde davet mektubu verilen veya destek kararı alınan projeler de teşvik belgesi düzenlenmeden ön başvuru aşamasında değerlendirilebilecek; kesin başvuru değerlendirmesi ise teşvik belgesi düzenlendikten sonra yürütülecek.

Bu istisnalar, bütün Öncelikli Finansman Belgesi başvurularında teşvik belgesinin gereksiz olduğu anlamına gelmiyor. TSP’de stratejik stoklara yapılacak yatırım tutarının proje büyüklüğüne katılması da Teknik Komitenin uygun bulmasına bağlı.

Bakanlık belgesi ile banka başvurusu farklı aşamalar

Her iki yolda da Bakanlık belgesinin alınmasından sonra aracı bankaya ayrıca finansman başvurusu gerekiyor. TSP bakımından tebliğ, belgenin tek başına finansman hakkı doğurmadığını açıkça belirtiyor.

Öncelikli Finansman Belgesi farklı bir değerlendirme yoluna tabi olsa da bankaya ayrıca başvurma zorunluluğu devam ediyor. Bu nedenle belgenin düzenlenmesi, tek başına kredi sözleşmesinin kurulduğu veya finansmanın fiilen kullandırıldığı şeklinde okunmamalı. Bu sonuç, tebliğde ayrı düzenlenen belge ve banka başvurusu aşamalarının birlikte değerlendirilmesine dayanıyor.

Başvurular Bakanlığın elektronik portalı üzerinden yapılacak. Hangi finansman programı için başvuru alınacağı ve diğer başvuru koşulları Bakanlık duyurusuyla belirlenecek. Tebliğin yürürlüğe girmesi, belirli bir bankanın veya programın aynı gün başvuru almaya başladığını tek başına göstermiyor.

Program limitleri ve diğer desteklerle ilişki

Program sona ererse, durdurulursa veya tahsis edilen limit dolarsa başvuru alımı sona erecek. Gerektiğinde, puanlanan Öncelikli Finansman Belgesi başvuruları yüksek puandan başlanarak sıralanabilecek. Aynı anda birden çok finansman programı için bu tebliğ kapsamında teknik değerlendirme yürütülüyorsa yalnız birine başvuru yapılabilecek.

Ayrıca bu finansman kullanımından doğan faiz veya kâr payı ödemeleri için ilgili yatırım teşvik belgesinden ayrıca faiz veya kâr payı desteği sağlanmayacak. Bu hüküm, bütün yatırım teşviklerinin birlikte kullanılmasını yasaklayan genel bir düzenleme değil; aynı finansmanın belirtilen ödemelerine ilişkin sınır getiriyor.

Kısa özet

Türkiye’de yerleşik ve imalat sanayine yönelik teşvik belgeli şirketler için yeni Öncelikli Finansman Belgesi yolu getirildi. Bu yolda Ar-Ge dâhil asgari toplam yatırım tutarı 100 milyon TL; TSP yolunda ise 1 milyar TL. Belge, bankaya yapılacak ayrı finansman başvurusunun yerine geçmiyor. Ek-5 kapsamı, puanlama, program duyurusu ve limitler ayrı ayrı önem taşıyor.

Resmî kaynaklar

Bilgilendirme notu: Bu haber mevzuat değişikliğinin genel çerçevesini açıklar. Belirli bir yatırımın teşvik veya finansmana uygunluğu ile bankanın kredi koşulları somut başvuru üzerinden ayrıca incelenmelidir.