Almanya–Türkiye Miraslarında Hangi Veraset İlamı Gerekir?

“Veraset ilamımız var” neden her zaman yeterli değildir?

Almanya ve Türkiye ile bağlantılı miraslarda, mirasçılar çoğu zaman bir ülkeden aldıkları veraset ilamının diğer ülkedeki bütün işlemleri de tamamlayacağını düşünür. Ancak mirasçılık belgesinin nerede ve hangi malvarlığı için kullanılacağı önemlidir.

Alman Dışişleri Bakanlığının Türkiye’deki dış temsilcilikleri, Almanya ile Türkiye arasında 28 Mayıs 1929 tarihinde imzalanan Konsolosluk Anlaşması ve bu anlaşmanın ekindeki Miras Anlaşmasının hâlen geçerli olduğunu açıklamaktadır. Resmî açıklamada vatandaşlık, malvarlığının bulunduğu ülke ve taşınır–taşınmaz ayrımına göre farklı belge ihtiyaçları gösterilmektedir.

Türk vatandaşının Almanya’daki mirası

Miras bırakan Türk vatandaşıysa ve Almanya’da yalnızca taşınır malvarlığı — örneğin banka hesabındaki para — bırakmışsa, Türkiye’den alınan veraset ilamı belirli şartlarla Almanya’da mirasçılığı göstermek için yeterli olabilir. Ancak belgenin Almanya’da kullanılması için Miras Anlaşmasının 17. maddesinde öngörülen tasdik işlemi gündeme gelir; resmî açıklamaya göre uygulamada kimi yerlerde apostil de kabul edilebilmektedir.

Almanya’da ev, daire veya arsa gibi taşınmaz bulunuyorsa, mirasçılığın Alman tapu sistemi önünde ispatı için Alman veraset ilamı, yani Erbschein gerekir.

Alman vatandaşının Türkiye’deki mirası

Miras bırakan Alman vatandaşıysa ve Türkiye’de taşınmaz bırakmışsa, Türkiye’deki taşınmaz üzerindeki mirasçılığın kanıtlanması için Türk veraset ilamı gerekir.

Türkiye’de bulunan taşınır malvarlığı bakımından ise Alman veraset ilamı belirli şartlarla kullanılabilir. Belgenin Türkiye’de sunulması için gerekli tasdik işlemleri tamamlanmalı ve işlem yapılacak makamın güncel belge talepleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Dosya başında hazırlanması gereken tablo

İşleme başlamadan önce şu dört unsur yazılı olarak ayrılmalıdır:

1. Miras bırakanın vatandaşlığı
2. Malvarlığının bulunduğu ülke
3. Malvarlığının taşınır veya taşınmaz olması
4. Belgenin sunulacağı banka, tapu müdürlüğü, mahkeme veya başka makam

Bu tablo yapılmadan alınan belge, doğru mirasçıları gösterse bile planlanan işlem bakımından yetersiz kalabilir. Sonradan yeni bir veraset ilamı alınması, tercüme ve tasdik işlemlerinin tekrarlanması gerekebilir.

Üç örnek üzerinden belge ihtiyacı

Almanya’da banka hesabı, Türkiye’de taşınmaz

Tek bir miras dosyasında Almanya’daki banka hesabı ile Türkiye’deki taşınmaz için farklı mirasçılık belgeleri ve farklı tasdik süreçleri gündeme gelebilir. Mirasçıların aynı olması, her iki işlemin aynı belgeyle tamamlanacağı anlamına gelmez.

Türkiye’den alınmış veraset ilamı ile Alman tapu işlemi

Türk veraset ilamı mirasçılığı gösterebilir; fakat Almanya’daki taşınmaz bakımından Alman makamının aradığı Erbschein ihtiyacını ortadan kaldırmayabilir. Belgenin tercüme ve tasdikinin yapılması, yanlış belge türünü doğru belgeye dönüştürmez.

Alman veraset ilamı ile Türkiye’de taşınmaz işlemi

Benzer şekilde Alman Erbschein belgesi, Türkiye’de bulunan taşınmaz için talep edilen Türk veraset ilamının yerine kendiliğinden geçmez. İşlem yapılacak tapu müdürlüğünün ihtiyaç duyduğu belge türü baştan belirlenmelidir.

Dosya açılışında toplanması gereken bilgiler

• Ölüm tarihi ve ölüm belgesi
• Miras bırakanın ölüm tarihindeki vatandaşlığı veya vatandaşlıkları
• Son yerleşim yeri ve olağan ikamet bilgisi
• Vasiyetname veya miras sözleşmesi bulunup bulunmadığı
• Almanya ve Türkiye’deki malvarlığının ayrı listesi
• Her malvarlığının taşınır veya taşınmaz niteliği
• İşlem yapılacak banka, tapu müdürlüğü, mahkeme veya diğer makam
• Mevcut veraset ilamlarının asılları, tasdikleri ve tercümeleri

Bu bilgiler tamamlanmadan yalnızca “veraset ilamı alınması” yönünde ilerlemek, aynı işin ikinci kez yapılmasına ve gereksiz tercüme masraflarına neden olabilir.

Sık yapılan hatalar

En sık hata, malvarlığının bulunduğu ülke ile miras bırakanın ikamet ülkesinin aynı kabul edilmesidir. İkinci hata, taşınır ve taşınmaz ayrımının yapılmamasıdır. Üçüncü hata ise apostil veya tercüme tamamlandığında belgenin bütün makamlarda kabul edilmesi gerektiğinin düşünülmesidir.

Sınır ötesi miras dosyası, belge toplamaktan önce bir sınıflandırma çalışmasıdır. Hangi belgenin hangi işlem için kullanılacağı belirlendiğinde sonraki adımlar daha hızlı ve öngörülebilir hâle gelir.

Sonuç

Sınır ötesi miraslarda “en kapsamlı” görünen belge her zaman doğru belge değildir. Doğru veraset ilamı; hangi malvarlığı için, hangi ülkede ve hangi makam önünde kullanılacağı belirlenerek seçilen belgedir.

Resmî kaynaklar

• Almanya’nın Türkiye’deki dış temsilcilikleri – Miras ve veraset ilamı açıklaması
• Aynı açıklamanın Türkçe sürümü
• BMJ – 28 Mayıs 1929 tarihli Almanya–Türkiye hukukî ilişkiler anlaşmasının uygulanmasına ilişkin düzenleme

Bilgilendirme notu: Bu yazı genel bilgi verir. Vasiyetname, çifte vatandaşlık, vatandaşlık değişikliği, ölüm tarihi, malvarlığının niteliği ve işlem yapılacak makam somut dosyanın sonucunu etkileyebilir.